Z uwagi
na swoje właściwości GEOKRATA TABOSS sprawdza się doskonale podczas
wszelkich prac drogowo-ziemnych.
Ogólne
zastosowanie geokraty:
-drogi
- remonty,
-drogi gruntowe, ścieżki leśne - remonty,
-drogi leśne i tymczasowe,
-ogrody,
-erozja skarp,
-parkingi,
-podbudowy,
-drogi kolejowe,
-mury oporowe,
-podbudowy rurociągów i kanałów,
-nadbrzeża,
-rekultywacja i umocnienia skarp,
-wały przeciwpowodziowe,
-ochrona linii brzegowej.

Wprowadzenie
do praktyki inżynierskiej nowych materiałów geosyntetycznych znacznie
rozszerzyło możliwości projektowania obiektów geotechnicznych i hydrotechnicznych.
Koncepcja polegająca na zamknięciu zasypowych materiałów konstrukcyjnych
wewnątrz lekkiego, przestrzennego i elastycznego, a jednocześnie optymalnie
wytrzymałego geosyntetyku umożliwiła nowe podejście do projektowania
i realizacji konstrukcji służących do stabilizacji i wzmacniana gruntów.
Opisany
poniżej geosyntetyczny system komórkowy TABOSS nazywany również komórkowym
systemem ograniczającym, znajduje szerokie zastosowanie:
- do wzmacniania słabych podłoży gruntowych.
- rozwiązywania problemów konstrukcyjnych w złożonych warunkach
gruntowo-wodnych dla stromo nachylonych skarp i zboczy,
- ubezpieczenia rzek, kanałów i zbiorników wodnych,
- budowy nasypów i systemów drenażowych przy obiektach budowlanych.
Podstawowy
element systemu stanowią sekcje geosiatek komórkowych (nazywanych również
geokomórką, geokratą) zbudowane z kilkudziesięciu odpowiednio połączonych
(spawanych
ultradźwiękowo) taśm z polietylenu o wysokiej gęstości. W pozycji rozłożonej
układ połączonych taśm tworzy formę z elastycznej struktury przypominającej
"plaster miodu", który można wypełnić określonym materiałem;
w pozycji złożonej sekcję tworzy warstwa kilkudziesięciu taśm polietylowych.

Sekcje
produkowane są w różnych wielkościach i rozmiarach komórek.Mechanizm
pracy systemu w
układzie poziomym jest następujący:
Po rozłożeniu sekcji geokraty na odpowiednio wyrównanym i
wyprofilowanym podłożu , wypełnieniu i odpowiednim zagęszczeniu
materiału zasypowego (tłuczeń, żwir, pospółka, piasek, żużel, itp.)
poddajemy ją określonemu obciążeniu.
Naprężenie
przekazywane od koła pojazdu (lub innego obciążenia) powodują wzrost
naprężeń pionowych w materiale wypełniającym komórki geokraty, co z
kolei wywołuje wzrost sił parciana na ściany komórek. Elastyczna taśma
przejmuje część tych sił, a pozostała ich część napierając na sąsiednie
komórki przyczynia się odpowstania w nich sił odporu (parcia biernego).
Komórki
współpracując ze sobą w przestrzennej strukturze geokraty powodują stałe
dogęszczanie materiału wypełniającego geokratę i wciągają do współpracy
duże powierzchnie podłoża, co znacznie redukuje wielkość naprężeń pionowych
przekazywanych lokalnie na podłoże ("zjawisko mostu").
Wzajemne
blokowanie się komórek praktycznie uniemożliwia przesuwanie się segmentów
geokraty i ogranicza jej nierównomierne osiadanie.
Prawidłowo
zamontowany system tworzy podbudowę działającą jak półsztywna płyta,
rozkładająca pionowe obciążenia na naprężenia boczne, redukując ciśnienie
kontaktowe w podłożach gruntowych oraz ugięcia pionowe, a także ogranicza
osiadanie nawet na bardzo miękkich gruntach.
W konsekwencji
zastosowanie geokraty umożliwia uzyskanie następujących efektów:
-redukcja grubości konstrukcji drogowych w porównaniu do rozwiązań konwencjonalnych
dzięki eliminacji głębokiej wymiany gruntu,
-znacznie zwiększenie odporności materiałów wypełniających geokratę
na ścianie w wyniku ich zamknięcia, ograniczenia i znacznego zagęszczania
wewnątrz komórek,
-zmniejszenia osiadania spowodowanego naturalnym zagęszczaniem oraz
ograniczenie bocznych przesunięć kruszywa wypełniającego geokratę,
-zmniejszenie naprężeń przekazywanych na podłoże gruntowe od obciążenia
użytkowego oddziaływującego na nawierzchnię w wyniku rozkładania skoncentrowanych
obciążeń na sąsiadujące komórki geokraty,
-stworzenie konstrukcji drogowej o określonej nośności, z której wody
deszczowe nie muszą być odprowadzana (kanalizacja, system spływów powierzchniowych),
wierzchnią warstwę stanowią materiały sypkie umożliwiające filtracje
wód deszczowych poprzez warstwy podbudowy.

Powszechnie
znane (w kontekście ostatnich tragicznych wydarzeń związanych z powodziami
w Polsce jest negatywne zjawisko zmniejszenia terenów o wysokiej retencji
wodnej, niekontrolowane i nieprzemyślane do końca utwardzanie nawierzchni
i w konsekwencji zwiększenie współczynników spływu oraz pojawianie się
(przy deszczach nawalnych, które ostatnio jak państwu wiadomo występują
coraz częściej) przepływów deszczowych, których bezpieczne odprowadzenie
do środowiska nie jest możliwe.
O ile w
Polsce ten negatywny trend rozważany jest jak na razie jedynie teoretycznie,
o tyle w niektórych państwach unii Europejskiej (kraje Beneluksu) regulacje
dotyczące rozbudowy infrastruktury drogowej i jej wpływu na gospodarkę
wodną pod kątem zwiększenia retencji
powierzchniowej posiadają umocowanie legislacyjne. Mówimy oczywiście
o drogach dojazdowych, lokalnych, leśnych (o niewielkim natężeniu ruchu).
Generalnie
o wartości użytkowej konstrukcji drogowej wzmocnionej geotekstyliami
decydują oprócz warunków geologiczno-inżynierskich także czynniki techniczne
takie jak rodzaj użytego kruszywa i jego współpraca z geotekstyliami,
wytrzymałość, wydłużalność i tekstura geotekstyliów, ich wodoprzepuszczalność
i zdolność separacji oraz obciążenia i częstotliwość ruchu pojazdów.

Na drogi,
fundamenty i nawierzchnie w zależności od czynników technicznych jako
warstwę podścielającą system TABOSS zaleca się stosowanie geowłóknin
termozgrzewalnych (np. Typar) odpornych na działanie promieniowania
UV.
Kryterium
doboru geowłóknin podścielających będzie zdolność separacyjna, drenażowa,
filtracyjna oraz wytrzymałościowa.
Geowłóknina
zapobiega "wtłaczaniu" drobnych cząsteczek podłoża w zagęszczony
materiał zasypowy wypełniający komórki geosiatki. Zjawisko to występuje
pod działaniem sił ssących od cyklicznych obciążeń przy obecności wody
w porach gruntu geowłóknina więc skutecznie zapobiega powstającej w
wyniku tego zjawiska erozji wewnętrznej gruntu oraz rozgęszczaniu warstw
konstrukcyjnych.
Ze względu
na fakt, że komórkowy TABOSS ma przede wszystkim zastosowanieprzy wzmacnianiu
słabych podłoży gruntowych dla których CBR<3% oraz konieczność przenoszenia
obciążeń statycznych i dynamicznych przy doborze geotekstyliów podścielających
należy kierować
się następującymi kryteriami:
gdzie:
O95<d50 jeśli U<18 O95 - średnica efektywna geowłókniny
O95>d50 / U jeśli U>18 d50 - średnica gruntu podłoża
U - wskaźnik różnoziarnistości gruntu
W praktyce
ponad trzyletniego stosowania geokraty TABOSS do wzmacniania słabych
podłoży gruntowych, wykorzystywano ją zarówno jako element budujący
konstrukcję drogi z ulepszonymi nawierzchniami asfaltowymi (nawierzchnie
sztywne), warstwę składową układu nośnego dla lokalnych dróg dojazdowych,
tymczasowych duktów na placu budowy itp.
Zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Transportu i gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne,
wzmocnienie podłoża geosyntetykami powinno być zaprojektowane indywidualnie
z uwzględnieniem cech gruntów,
właściwości technicznych geosyntetyków oraz możliwości uzyskania wymaganych
charakterystyk podłoża.

W zależności
od charakteru drogi, stopnia rozpoznania warunków hydrogeologicznych
i geologiczno- inżynierskich analizę techniczną zakładanych rozwiązań
opiera się na poszukiwaniu paraleli i analogii przyjętych wcześniej
rozwiązań, obliczeń algorytmicznych w
oparciu o hipotezę rozkładu naprężeń dla półprzestrzeni sprężystej lub
budowę modeli
numerycznych układu w przestrzeni.
Jednak
jako najbardziej sugestywny i najbliższy stanowi faktycznemu, przekonywujący
efekt zastosowania systemu TABOSS pragnąłbym bardzo krótko przedstawić
wyniki badań polowych przeprowadzonych przez pracowników naukowych Politechniki
Wrocławskiej. Wszakże analiza
empiryczna jest zawsze bliższa rzeczywistości aniżeli wszelkiego rodzaju
założenia i modelowanie, będące mimo wszystko sferą a'priori.
Wyobraźmy
sobie następującą sytuację:
Leśna droga
gruntowa na podłożu rodzimym, której nośność jest bardzo niska (0-0,6
m pospółka zmieszana z gruntem rodzimym; 0,6 - 1,2 m warstwa torfu podścielona
warstwą piasku średniego, nawodnionego w stanie średnio zagęszczonym).
Podłoże jest bardzo słabe i odkształcalne.
Droga w trakcie wieloletniej eksploatacji (samochody ciężarowe transportujące
drzewo, samochody PSP) musiała być corocznie naprawiana i wyrównywana.
Powierzchniowe dosypywanie warstw żwiru niewiele poprawiło nośność nawierzchni.Tak
właśnie wyglądała sytuacja w lesie w Nadleśnictwie Węgliniec, gdzie
dr inż. Olgierd Puła i dr inż. Andrzej Piotrowski z Instytutu Geotechniki
i Hydrotechniki Politechniki Wrocławskiej wiosną 2000r. wykonali badania
porównawcze modułów odkształcenia podłoża.
Wnioski
wypływające z nich są bardzo krótkie:
-ułożenie warstw pospółki na gruncie rodzimym nie powoduje istotnego
wzrostu nośności (grubsza warstwa torfu poniżej górnej, okresowo dogęszczanej
warstwy nawierzchni),
-zastosowanie geowłókliny TYPAR SF 49 i geokraty TABOSS (10 cm, "małe
komórki") oraz pospółki spowodowało blisko trzykrotny wzrost nośności
drogi.